Veelgestelde vragen

Er leven veel vragen rond de monomestvergister zoals die WEN voor ogen staat (naar de stand van zaken begin december 2019). We proberen ze hieronder te beantwoorden.

Waarom onderzoek naar monomestvergisting op het Energiepark in Wijnjewoude?
• Via vergisting van mest van boeren uit Wijnjwoude kan het dorp aardgasvrij worden, zonder van het gas af te gaan. Dat scheelt veel bewoners een dure warmtepomp en het elektriciteitsnet wordt niet extra belast.

Wat gebeurt er bij vergisting?
• Bij het vergisten wordt het methaan (broeikasgas) dat uit mest vrijkomt en opstijgt opgevangen in een gesloten bolle ruimte. De mest verblijft ongeveer een maand in de vergister. Samen met de vrijgekomen waterdamp en CO2 vormen deze gassen biogas. Dit biogas wordt ter plaatse opgewerkt tot groengas (dezelfde kwaliteit als aardgas) en kan dan worden ingevoerd op het aardgasnet.
• De monomestvergister is een gasdicht systeem

Wat wordt er vergist, waar komt het vandaan en wat gebeurt er mee na vergisting?
• De monovergister van WEN werkt uitsluitend met rundveedrijfmest van boeren uit Wijnjewoude
• Het digestaat (vergiste mest) wordt gehygiëniseerd (1 uur op 70 graden) zodat alle ziektekiemen uitgeschakeld zijn
• Het digestaat gaat weer terug naar de boeren om uit te rijden over het land, want het heeft een goede bemestingswaarde voor weidegrond.
• Digestaat geeft tijdens en na uitrijden minder stankoverlast dan onvergiste mest. (rapport “Toepassing van digestaat in de landbouw” van Wageningen UR))

Hoe ziet zo’n monomestvergister die WEN voor ogen heeft, er uit?
• De vergister lijkt het op een gewone mestsilo, zoals je bij veel boeren ziet. Maar deze heeft een bolrond dak.
• De capaciteit van de vergister wordt bepaald door de diameter en niet door de hoogte. Die van Heida in Hoornsterzwaag is 20 meter breed. WEN heeft een groter grondoppervlak nodig. Gedacht wordt aan 2 ronde silo’s van ca 28 meter breed en maximaal 12 meter hoog.
• Er zijn wel vergisters die een meer industriële uitstraling hebben, zoals bijv. bij de suikerfabriek in Hoogkerk, maar daar denkt WEN niet aan. De installatie moet immers goed passen in onze landelijke omgeving.
• De omwonenden van het Energiepark zijn uitgenodigd om mee te denken over hoe de vergister er uit zou moeten zien, en hoe de locatie dan ingericht moet worden, zodat er een voor de omgeving acceptabel aanzicht ontstaan.

Geeft een monovergister stank- of geluidoverlast?
• Omdat het een gasdicht systeem betreft is er geen stank. Dat dit in de praktijk klopt, hebben Wijnjewoudsters bij de excursie naar Heida in Hoornsterzwaag zelf kunnen vaststellen.
• Ook bij de aan- en afvoer van drijfmest komt geen geur vrij, omdat de mest en het digestaat worden verpompt en niet aan de open lucht wordt bloot gesteld.
• Als er bij het laden en lossen een storing optreedt (bijv. slang knapt) kan er stank optreden.
• Wat betreft geluid, de warmtepomp en de motor van de mixer maken geluid. Maar of dat bij de huizen nog hoorbaar is, zal vooraf gemeten worden.
• Omwonenden worden uitgenodigd om mee te denken of extra maatregelen ter voorkoming van overlast van geur of lawaai gewenst zijn.

Hoe komt het dat de monovergister in Marrum stinkt?
• Hier wordt behalve drijfmest ook droge mest verwerkt. Die droge mest ligt voor en na het vergisten in open bakken opgeslagen.
• Er wordt hier een extra bewerking uitgevoerd. Na vergisting wordt de mest in een hal gescheiden in zogenaamde droge en natte fractie. Daarbij komt ammoniak vrij. Bij het laden en lossen van de producten gaat de deur van de hal open en komt de ammoniak in de buitenlucht.

Eigen energieverbruik vergistingsproces
• Voor de warmtevoorziening denken we nu aan een warmtepomp, zoals die ook bij Heida te zien was.
• Het systeem hergebruikt de warmte die vrijkomt bij het afkoelen van het digestaat. WEN wil het energieverbruik van de installatie zoveel mogelijk beperken.

Hoe komt de mest bij de vergister en het digestaat weer terug bij de boeren?
• Het aanvankelijke idee om mest en digestaat via sleepslangen te vervoeren, blijkt om diverse redenen niet haalbaar over afstanden van ca 2,5 kilometer.
• Met een tankwagen is het wel goed te doen. De afstanden zijn klein en beslist kan worden of de vrachtwagen elektrisch of op eigen geproduceerd biogas rijdt. Geschat wordt dat er vijf keer per dag een tankwagen op en neer moet, om mest aan te voeren en digestaat terug te brengen. In het proces is afgesproken om een route per bedrijf te maken. Dan krijgen we de logistiek en de exacte vervoersbewegingen in kaart. Daar wordt aan gewerkt
• De mest komt via een slang met koppeling vanuit de tank in de vergister en komt dus niet met de buitenlucht in aanraking.
• Gasunie onderzoekt momenteel of een gedeeltelijk vaste leiding perspectief biedt. Eventueel zou er dan op enkele plekken rond het Energiepark een invoerpunt kunnen komen, zodat de vrachtwagen niet perse naar de Tolleane hoeft. Dat scheelt weer ritten.
• De omwonenden zijn uitgenodigd om mee te denken over het onderwerp verkeer.

Wordt er mest en digestaat opgeslagen op het energiepark?
• Waarschijnlijk wel, maar dat gebeurt dan in afgesloten bakken.
• De mest kan niet met een vrachtlading in een keer, maar moet geleidelijk in de vergister stromen. Daarom wordt de afgesloten voorraadbak dagelijks gevuld.
• Het geheel bestaat uit vooropslag, vergister, navergister, hygienisatiebak en na-opslag. Het gaat bij dit punt alleen om vooropslag en na-opslag.
• Het gehygieniseerde digestaat moet worden gekoeld voordat het terug kan naar de boerderij.
• Uit de koeling wordt energie teruggewonnen.

Hebben de boeren een opslagmogelijkheid voor het terug te ontvangen digestaat?
• De boeren hebben niet allemaal voldoende opslagcapaciteit voor digestaat. Hiervoor moet nog een oplossing gevonden worden. (vier hebben geen opslag mogelijkheid, sommige andere hebben wel opslag capaciteit, maar onvoldoende)
• Er wordt gewerkt aan een precieze invulling van de route van het digestaat, opslag is daar onderdeel van.

Wat zijn de voordelen voor deelnemende boeren?
• Voor Wijnjewoudster veehouders, die hun mest uitlenen, biedt centrale mestvergisting een goede kans om gewaardeerd energieleverancier te worden en er ook wat aan over te houden. De bedrijven zijn te klein voor een rendabele vergister op eigen erf. Het uitlenen van mest levert 1 euro per kuub op.
• Daarnaast levert mestvergisting de boeren een emissie reductie op. Er is minder emissie in de stal bij het uitrijden op het land. Het vee kan op de vertrouwde manier worden geweid. Daar houden we rekening mee.

Is er explosiegevaar?
• Biogas (60% methaan) explodeert niet, want er is geen zuurstof in de silo. Als er iets mis gaat is er geen explosie, maar een steekvlam.