Energiepark Tolleane

De rioolwaterzuiveringsinstallatie (RWZI) Wijnjewoude – aan de Tolleane – is sinds november 2016 buiten gebruik. Wetterskip Fryslan (WF) verwerkt het rioolslib uit onze omgeving nu in een nieuwe installatie in Drachten waar er door vergisting groene energie uit wordt gewonnen.

oprichting cooperatie 15 oktober 2015 (33)De RWZI locatie aan de Tolleane is vanwege zijn ligging en industriële stroomaansluiting heel geschikt voor opwekking en opslag van groene stroom. Ook voor centrale opwerking van biogas tot groen gas zou de locatie geschikt kunnen zijn. Dit werd in het najaar van 2015 al door dorpsgenoten onderkent tijdens de inspiratiebijeenkomsten waarbij we met elkaar nadachten hoe we Wijnjewoude energieneutraal kunnen maken.

WEN heeft daarop contact gezocht met It Wetterskip om te onderzoeken of in samenwerking de RWZI locatie in Wijnjewoude ingezet zou kunnen worden als energiepark voor de duurzame dorpsambities. Ook omdat vanuit duurzaamheidsgedachte slopen erg ongunstig is, is WEN gaan zoeken naar mogelijkheden de locatie en aanwezige installaties en gebouwen te hergebruiken. We hebben een projectplan ingediend met als titel ‘Van Rioolzuivering naar Energie Park‘. Hierin worden zowel de ideeën voor inzet van de locatie, als de kansen en bedreigingen benoemd.

Op basis van de plannen van WEN heeft het WF daarop de sloopplannen stilgelegd. Inmiddels heeft het bestuur van It Wetterskip uitgesproken de rwzi locatie aan WEN te gunnen. De onderhandelingen over de officiële verwerving en overdracht lopen nog.

Energiemix

Voor een goede mix van duurzame energietechnieken zijn een aantal initiatieven voor de rwzi ontwikkeld. Globaal bestaat het energiepark idee uit een aantal deel initiatieven:
– Zonneweide
– Opslag van energie
– Groengas hub (opwerkinstallatie biogas naar groen gas)
– Biomassa- of voedselkweek met gebruikmaking van CO2 uit de groengas hub.
Voor dit idee is de rwzi uitermate geschikt omdat installaties en gebouwen hergebruikt kunnen worden, er een ‘zware’ aansluiting voor elektriciteit aanwezig is en er in de directe omgeving een gas invoedpunt gerealiseerd kan worden. Uiteindelijk is het een relatief goedkope locatie, ook qua oppervlak (15.000 m2).

Ons toekomstperspectief

Voor ons doel hebben we grote stappen nodig, want het is een stevige ambitie!
Alle kleine dingen helpen zoals besparen, eigen zonne-energie opwek bij particulieren en op grote daken, maar daarmee halen we onze doelstelling niet. Dat levert gewoon te weinig op.

Voor het verduurzamen van het elektriciteitsverbruik hebben we ongeveer 28 duizend zonnepanelen nodig, daarvoor is een oppervlakte van ca 70.000 m2 (= 7 hectare) nodig. En het verbruik zal naar verwachting alleen maar toenemen door nieuwe/andere toepassingen zoals “all-electric” woningen, elektrische auto’s enz. Dus alle hens aan dek om ons doel te realiseren.

Zonneweide en opslag

De keuze voor de zonneweide bij de rwzi wordt mede bepaald door de vervolgstappen welke wij voor ogen hebben. Bij de rwzi hebben we namelijk de mogelijkheden om elektriciteit op te slaan. Duurzame elektriciteit is niet altijd beschikbaar. Het aanbod en de vraag sluiten niet op elkaar aan. Soms is er teveel (overdag), soms is er te weinig (’s nachts). Dit levert problemen op in het elektriciteitsnet van Liander. Dat net kan die grote schommelingen niet aan. Daarom moeten we elektriciteit opslaan. In onze ogen zou die opslag bij de opweklocatie gerealiseerd moeten worden.
Zonne-energie neemt een grote vlucht. Daarom verwachten wij (en de specialisten met ons) dat er ’s zomers een overschot aan elektriciteit ontstaat, waardoor de prijs daalt. Als we dan een buffermogelijkheid hebben in de vorm van grote accu’s op de rwzi, kunnen we de levering uitstellen en meer rendement halen. Dit is een groot pluspunt voor de centralisatie bij de rwzi.
Dit voordeel is er niet bij boerendaken, uiteindelijk kunnen we daar de benodigde capaciteit niet halen en moet er veel meer geïnvesteerd worden in allemaal losse aansluitingen. Een zonnedak op een boerenschuur is echter wel heel goed voor onze duurzame doelstelling. Net zoals dat geldt voor zonnepanelen bij particulieren op hun eigen dak. Daarom stimuleert en ondersteunt WEN de eigenaren van grote daken omdat het past in onze doelstelling om tot een energieneutraal dorp te komen. We kijken ook of het mogelijk is om samen met de eigenaren van de grote daken een win-win situatie te creëren door het zonnedak in coöperatief verband te gaan exploiteren. Dus kansen genoeg, maar dit soort daken is door de beperkte omvang geen alternatief voor onze rwzi plannen. Wijnjewoude kent max 3 ha aan grote daken, geschikt en ongeschikt.
Dus, de rwzi is geen toevallige keuze en ons doel is om daar met gebruikmaking van de omliggende landerijen en in samenwerking met de omwonenden een prachtig energiepark te realiseren. Dit energiepark kan Wijnjewoude het meest duurzame, waardevolle en rijkste dorp van Friesland maken.

Groengas productie

We hebben een alternatief voor ons aardgas nodig. Het woning bestand in Wijnjewoude biedt niet de mogelijkheid om alle woning dusdanig aan te passen dat we geen aardgas meer nodig hebben. Vooral oudere woningen zijn door allerlei omstandigheden niet aan te passen tot comfortabele woningen met alleen elektrische verwarming. We hebben een andere warmtebron nodig. Een alternatief voor aardgas is groengas. Dit groengas heeft dezelfde eigenschappen als aardgas maar heeft een biologische oorsprong. Met groengas kunnen we de aardgasleidingen blijven gebruiken in plaats van ze te slopen.
Wijnjewoude ligt in een landelijk gebied met veel agrariërs. Die agrariërs kunnen ons helpen bij het opwekken van groengas. Door de inzet van de koeienmest, een mon- mestvergister en een groengas hub kunnen we groen gas produceren. Die groengas hub is voor een individuele boer een behoorlijke investering. De coöperatie kan hier een belangrijke partner zijn door de groengas hub op een centrale plaats te installeren en exploiteren. Hier biedt de rwzi ook weer uitkomst. Hoe dit concept er uiteindelijk uit gaat zien is op dit moment nog niet bekend, maar het wordt een samenwerkingsverband tussen agrariërs en bewoners (coöperatie) met gezamenlijke belangen.

Wij doen het samen en hebben er samen profijt van!

De doelstelling van WEN is om dit met en voor de inwoners van geheel Wijnjewoude te doen. We gaan er allemaal van profiteren, zowel privé als collectief. Als we rijkssubsidies weten te verwerven, verwachten we behoorlijke winsten te kunnen gaan realiseren met onze plannen. En die winst blijft in het dorp. We gaan gezamenlijk de bestedingsdoelen vaststellen.
Wijnjewoude doet het anders. Wij doen het beter, wij doen het samen!
Voor een leefbaar dorp en een leefbare aarde voor nu, voor de kinderen en alle volgende generaties.